Dầu thủy lực AW68 và VG68 khác nhau thế nào? Chọn loại nào cho máy
AW68 và VG68 khác nhau ở chỗ nào là câu hỏi mà rất nhiều chủ xưởng, thợ máy và anh em vận hành máy ép, xe nâng, máy xúc đặt ra khi đi mua dầu thủy lực 68. Trên thị trường có đủ cách gọi: AW68, VG68, HM68, HLP68, AW-68, “dầu 68”… Có người nghĩ đây là những loại dầu khác hẳn nhau, có người lại cho rằng chỉ là tên gọi khác của cùng một thứ.
Thực ra mỗi ký hiệu nói về một điều khác nhau: có ký hiệu nói về độ đặc loãng, có ký hiệu nói về phụ gia bên trong. Bài này giải thích từng ký hiệu theo cách dễ hiểu, kèm bảng so sánh, bảng chọn theo loại máy và các lưu ý khi đổi dầu, để xưởng chọn đúng dầu, không mua đắt vô ích mà cũng không dùng thiếu cho máy cần bảo vệ cao.
Tóm tắt nhanh: AW68 và VG68 khác nhau ở điểm nào
Nếu chỉ có 30 giây, đây là câu trả lời ngắn gọn:
- VG68 là cách ghi cấp độ nhớt ISO VG 68. Ký hiệu này chỉ cho biết dầu đặc hay loãng ở 40°C, không nói gì về phụ gia.
- AW68 là dầu thủy lực cấp độ nhớt 68 có thêm phụ gia chống mài mòn (AW – Anti-Wear). Tên gọi đã nói rõ có phụ gia bảo vệ bơm, van khi chạy áp suất cao.
- Về độ đặc, dầu thủy lực AW68 và dầu thủy lực VG68 là tương đương nhau. Điểm khác nằm ở gói phụ gia và tiêu chuẩn mà từng sản phẩm đáp ứng.
- Muốn biết chính xác một sản phẩm ghi “VG68” có phụ gia chống mài mòn hay không, phải xem bảng thông số kỹ thuật (TDS) hoặc tiêu chuẩn in trên bao bì.
Nói cách khác, “68” giống như cỡ áo, còn “AW” giống như chất liệu vải. Hai chiếc áo cùng cỡ chưa chắc cùng chất liệu. Vì vậy khi hỏi “AW68 và VG68 khác nhau thế nào”, câu trả lời chính xác là: cùng độ nhớt, có thể khác phụ gia.
Số “68” trong dầu thủy lực nghĩa là gì
Số 68 là cấp độ nhớt theo ISO VG (Viscosity Grade – cấp độ nhớt). Theo tiêu chuẩn ISO 3448 về phân cấp độ nhớt dầu bôi trơn công nghiệp, mỗi cấp được gọi theo độ nhớt động học trung bình ở 40°C, tính bằng mm²/s (còn gọi là cSt). Dầu ISO VG 68 có độ nhớt ở 40°C nằm trong khoảng 61,2 – 74,8 mm²/s, tức là 68 cộng trừ 10%.
Con số càng lớn thì dầu càng đặc. Dưới đây là một số cấp độ nhớt hay gặp trong dầu thủy lực:
| Cấp ISO VG | Độ nhớt ở 40°C (mm²/s) | Đặc điểm chung |
|---|---|---|
| ISO VG 32 | 28,8 – 35,2 | Loãng, chảy nhanh, hợp máy chạy trong nhà, khí hậu mát, máy chính xác |
| ISO VG 46 | 41,4 – 50,6 | Trung bình, dùng phổ biến cho nhiều máy công nghiệp |
| ISO VG 68 | 61,2 – 74,8 | Đặc hơn, giữ màng dầu tốt khi nóng, hợp khí hậu nóng và máy tải nặng |
| ISO VG 100 | 90 – 110 | Rất đặc, chỉ dùng khi nhà sản xuất máy yêu cầu |
Điều quan trọng cần nhớ: số 68 chỉ nói về độ đặc loãng. Nó không cho biết dầu có chống mài mòn, chống gỉ, chống oxy hóa hay không. Hai can dầu cùng ghi 68 có thể rất khác nhau về chất lượng phụ gia bên trong.
Ở Việt Nam, nhiệt độ ngoài trời cao quanh năm, dầu trong hệ thống thủy lực lại nóng thêm khi máy chạy liên tục. Vì vậy cấp 68 được nhiều xưởng dùng cho máy ép, máy công trình và xe nâng chạy ngoài trời. Tuy vậy, chọn cấp nào vẫn phải theo sổ tay máy trước tiên.
Dầu thủy lực VG68 là gì
Dầu thủy lực VG68 là cách gọi ngắn của dầu thủy lực cấp độ nhớt ISO VG 68. Khi một sản phẩm chỉ ghi “VG68”, người mua chỉ biết chắc chắn về độ nhớt. Muốn biết dầu có phụ gia chống mài mòn, chống oxy hóa, chống gỉ, chống tạo bọt hay không, phải xem thêm tiêu chuẩn ghi trên bao bì hoặc bảng thông số kỹ thuật.
Trên thực tế, nhiều sản phẩm ghi “VG68” vẫn có gói phụ gia đầy đủ. Ngược lại, cũng có loại dầu chỉ đạt độ nhớt mà phụ gia rất ít. Vì vậy đừng đánh giá chất lượng chỉ qua chữ VG. Hãy hỏi người bán ba câu: dầu đạt tiêu chuẩn nào, chỉ số độ nhớt bao nhiêu, có bảng thông số kỹ thuật không.
Đây cũng là lý do nhiều người thắc mắc AW68 và VG68 khác nhau ở đâu khi thấy hai can dầu cùng số 68 nhưng mô tả trên nhãn lại khác nhau.
Dầu thủy lực VG68 thường được giới thiệu cho hệ thống thủy lực công nghiệp, cần cẩu, ben nâng, hệ thống tuần hoàn và những máy mà sổ tay chỉ yêu cầu đúng cấp độ nhớt 68. Nếu sổ tay máy ghi thêm yêu cầu HM, HLP hoặc anti-wear, cần đối chiếu xem sản phẩm VG68 đó có đáp ứng tiêu chuẩn tương ứng hay không.
Dầu thủy lực AW68 là gì
AW là viết tắt của Anti-Wear – chống mài mòn. Dầu thủy lực AW68 là dầu thủy lực cấp độ nhớt ISO VG 68 có thêm phụ gia chống mài mòn. Phụ gia này tạo một lớp màng bảo vệ trên bề mặt kim loại khi áp suất cao, giúp bơm, van và xi lanh ít bị mòn hơn.
Nói gọn: dầu thủy lực AW68 là dầu thủy lực 68 cộng thêm phụ gia chống mài mòn. Còn dầu thủy lực VG68 là dầu thủy lực 68, phụ gia đi kèm tùy từng sản phẩm.
Phụ gia chống mài mòn hoạt động thế nào
Khi hệ thống chạy ở áp suất thấp, màng dầu đủ dày để tách hai bề mặt kim loại ra. Nhưng khi áp suất tăng cao, tải đột ngột hoặc máy vừa khởi động, màng dầu có thể bị ép mỏng. Lúc đó kim loại dễ cọ xát trực tiếp với nhau, nhất là ở cánh gạt, bánh răng và piston của bơm.
Phụ gia chống mài mòn bám lên bề mặt kim loại và phản ứng khi nhiệt độ tại điểm tiếp xúc tăng, tạo ra một lớp màng mỏng chịu được ma sát. Lớp màng này “hy sinh” thay cho kim loại, giúp bơm giữ được độ kín và lưu lượng lâu hơn. Loại phụ gia phổ biến là hợp chất có kẽm (ZDDP). Ngoài ra còn có dòng dầu AW không kẽm, thường được chọn khi nhà sản xuất bơm yêu cầu.
AW68, HM68 và HLP68 có phải cùng một loại
Dầu thủy lực chống mài mòn thường được xếp vào nhóm HM theo ISO 6743-4 hoặc HLP theo DIN 51524 phần 2. Vì vậy AW68, HM68 và HLP68 thường thuộc cùng một nhóm dầu: dầu thủy lực gốc khoáng có phụ gia chống gỉ, chống oxy hóa và chống mài mòn, cấp độ nhớt 68. Mỗi tên gọi đi theo một hệ tiêu chuẩn hoặc cách gọi thương mại khác nhau.
Dù vậy, cùng nhóm không có nghĩa là giống hệt nhau. Mỗi hãng có công thức phụ gia riêng. Khi máy có yêu cầu đặc biệt (ví dụ bơm piston của một hãng cụ thể yêu cầu dầu không kẽm), vẫn phải xem bảng thông số để chắc chắn.
Bảng so sánh: AW68 và VG68 khác nhau ra sao
| Tiêu chí | VG68 | AW68 |
|---|---|---|
| Ký hiệu nói về | Cấp độ nhớt | Cấp độ nhớt và phụ gia chống mài mòn |
| Độ nhớt ở 40°C | Khoảng 68 mm²/s | Khoảng 68 mm²/s |
| Phụ gia chống mài mòn | Không thể biết chỉ qua tên, cần xem TDS | Có, thể hiện ngay trong tên gọi |
| Tiêu chuẩn tương đương | Tùy từng sản phẩm | Thường là ISO HM hoặc DIN HLP |
| Phù hợp | Hệ thống tải vừa, tuần hoàn, hoặc theo TDS sản phẩm | Bơm bánh răng, bơm cánh gạt, bơm piston áp suất cao |
| Cách kiểm tra | Xem tiêu chuẩn trên nhãn và TDS | Xem tiêu chuẩn HM/HLP trên nhãn và TDS |
Từ bảng trên có thể thấy: điểm AW68 và VG68 khác nhau không nằm ở độ đặc mà ở thông tin về phụ gia. AW68 “nói rõ” có phụ gia chống mài mòn, còn VG68 thì người mua phải tự kiểm tra thêm.
Các nhóm dầu thủy lực theo tiêu chuẩn: HH, HL, HM, HV
Để hiểu sâu hơn, cần biết cách tiêu chuẩn ISO 6743-4 chia nhóm dầu thủy lực gốc khoáng. Các chữ cái cho biết gói phụ gia, còn con số phía sau là cấp độ nhớt:
| Nhóm ISO | Tương đương DIN 51524 | Phụ gia chính | Ứng dụng thường gặp |
|---|---|---|---|
| HH | – | Dầu gốc, gần như không có phụ gia | Hệ thống rất đơn giản, ít dùng hiện nay |
| HL | Phần 1 (HL) | Chống gỉ, chống oxy hóa | Hệ thống áp suất thấp, tải nhẹ |
| HM | Phần 2 (HLP) | Như HL, thêm chống mài mòn | Đa số máy ép, máy công trình, xe nâng |
| HV | Phần 3 (HVLP) | Như HM, thêm phụ gia cải thiện chỉ số độ nhớt | Máy chạy ngoài trời có nhiệt độ thay đổi lớn |
Như vậy, dầu thủy lực AW68 trên thị trường thường tương ứng với HM 68 hoặc HLP 68. Khi sổ tay máy ghi “HM 68” hoặc “HLP 68”, anh em có thể hiểu là máy cần dầu 68 có phụ gia chống mài mòn.
Khi nào máy cần dầu thủy lực AW68
Nên dùng dầu thủy lực có phụ gia chống mài mòn (AW, HM, HLP) trong những trường hợp sau:
- Hệ thống dùng bơm cánh gạt, bơm bánh răng hoặc bơm piston chạy áp suất cao. Bơm cánh gạt đặc biệt nhạy với mài mòn.
- Máy chạy liên tục nhiều giờ mỗi ngày: máy ép nhựa, máy ép thủy lực, máy đúc, máy dập.
- Máy công trình, xe nâng, xe cuốc, xe xúc: tải thay đổi liên tục, dầu nóng nhanh, hay khởi động và dừng.
- Máy làm việc ngoài trời, bụi bẩn nhiều, dễ có hạt mài lọt vào hệ thống.
- Sổ tay máy ghi rõ yêu cầu HM, HLP hoặc anti-wear.
Quy tắc quan trọng nhất: làm theo khuyến cáo của nhà sản xuất máy. Sổ tay máy ghi cấp độ nhớt và tiêu chuẩn dầu nào thì chọn đúng loại đó. Nếu không còn sổ tay, có thể tra theo mã máy trên website hãng hoặc hỏi đại lý bán máy.
Với đa số xưởng sản xuất và máy công trình ở Việt Nam, dầu thủy lực AW68 là lựa chọn an toàn khi không chắc chắn, vì nó vừa đúng cấp độ nhớt 68 vừa có thêm lớp bảo vệ cho bơm.
Khi nào dùng dầu thủy lực VG68 là đủ
Dầu thủy lực VG68 (không ghi AW) có thể phù hợp khi:
- Sổ tay máy chỉ yêu cầu cấp độ nhớt ISO VG 68, không yêu cầu nhóm HM/HLP.
- Hệ thống tải vừa và nhẹ, áp suất không cao, ví dụ một số ben nâng, hệ thống tuần hoàn, cơ cấu đóng mở.
- Bảng thông số kỹ thuật của sản phẩm VG68 đó đã thể hiện đủ các tính năng máy cần.
Trong mọi trường hợp, hãy kiểm tra bảng thông số trước khi mua số lượng lớn. Một phuy 200L dùng sai loại vừa tốn tiền vừa mất công xả bỏ.
Bảng chọn dầu thủy lực 68 theo loại máy
Bảng dưới đây là gợi ý chung để anh em dễ hình dung nên chọn dầu thủy lực AW68 hay dầu thủy lực VG68 cho từng loại máy. Luôn ưu tiên sổ tay máy nếu có thông tin khác.
| Loại máy | Gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Máy ép nhựa, máy ép thủy lực | AW68 (HM/HLP 68) | Chạy liên tục, áp suất cao, cần chống mài mòn |
| Xe nâng, xe xúc, máy đào | AW68 (HM/HLP 68) | Tải thay đổi, dầu nóng, theo sổ tay hãng xe |
| Máy dập, máy chấn, máy cắt tôn | AW68 | Bơm làm việc theo chu kỳ áp suất cao |
| Cần cẩu, ben nâng, xe ben | AW68 hoặc VG68 theo sổ tay | Xem tiêu chuẩn sổ tay yêu cầu |
| Hệ thống tuần hoàn, tải nhẹ | VG68 nếu sổ tay chỉ yêu cầu cấp độ nhớt | Kiểm tra TDS sản phẩm |
| Máy chính xác, chạy trong phòng lạnh | Có thể cần cấp 32 hoặc 46 | Không tự ý dùng 68 khi sổ tay ghi cấp khác |
Chọn dầu 68 hay cấp 32, 46, 100
Cấp độ nhớt quyết định màng dầu dày hay mỏng. Dầu quá loãng so với yêu cầu sẽ làm rò rỉ trong bơm tăng, áp suất giảm, máy yếu khi nóng. Dầu quá đặc so với yêu cầu sẽ làm khởi động nặng, bơm hút khó, dầu nóng nhanh và tốn điện hơn.
Vì vậy, chỉ đổi cấp độ nhớt khi sổ tay máy cho phép. Một số máy có bảng chọn theo nhiệt độ môi trường: trời lạnh dùng 32 hoặc 46, trời nóng dùng 68. Ở Việt Nam, nhiều máy chạy ngoài trời được hãng cho phép dùng 68, nhưng máy đặt trong xưởng có điều hòa hoặc máy chính xác có thể cần cấp thấp hơn. Khi đã chốt cấp 68, bước tiếp theo mới là xem AW68 và VG68 khác nhau thế nào để chọn đúng gói phụ gia. Uranka sẽ có bài riêng hướng dẫn chọn giữa dầu thủy lực 32, 46 và 68.
Có dùng lẫn AW68 và VG68 được không
Hai loại cùng cấp độ nhớt nên về độ đặc là tương đương. Tuy nhiên không nên châm lẫn hai loại dầu khác gói phụ gia, hoặc khác hãng, vào cùng một hệ thống. Phụ gia có thể không tương thích, gây cặn, tạo bọt hoặc làm giảm hiệu quả chống mài mòn.
Nếu chỉ châm bù một lượng nhỏ trong lúc khẩn cấp, nên ghi lại và thay dầu sớm hơn bình thường. Khi đổi hẳn từ loại này sang loại khác, làm theo các bước sau:
- Cho máy chạy vài phút để dầu ấm, cặn lơ lửng, rồi tắt máy và hạ hết xi lanh về vị trí nghỉ.
- Xả hết dầu cũ trong thùng chứa, ống và xi lanh (nếu có thể).
- Vệ sinh thùng dầu, lau sạch cặn đáy, kiểm tra lưới lọc hút.
- Thay lọc dầu hồi và lọc áp (nếu có).
- Châm dầu mới đến đúng vạch, chạy không tải, xả khí, kiểm tra rò rỉ.
- Châm bù sau khi chạy thử và theo dõi nhiệt độ, tiếng bơm trong vài ngày đầu.
Dấu hiệu dầu thủy lực cần thay
Dù dùng dầu thủy lực AW68 hay dầu thủy lực VG68, dầu cũng sẽ xuống cấp theo thời gian. Chu kỳ thay phụ thuộc giờ chạy, nhiệt độ, độ sạch và khuyến cáo của hãng máy. Ngoài lịch định kỳ, hãy để ý các dấu hiệu sau:
- Dầu chuyển màu sẫm, có mùi khét.
- Dầu bị đục như sữa: thường là do lẫn nước.
- Có nhiều bọt trong thùng dầu, bơm kêu to hơn bình thường.
- Máy yếu, xi lanh chạy chậm hoặc giật khi dầu nóng.
- Nhiệt độ dầu cao bất thường so với trước.
- Lọc dầu nhanh nghẹt, có mạt kim loại trong lọc.
Với xưởng có nhiều máy, phân tích mẫu dầu định kỳ là cách chính xác để biết khi nào cần thay, thay vì chỉ ước lượng theo giờ.
Bảo quản can 18L, phuy 200L đúng cách
Dầu thủy lực AW68 hay dầu thủy lực VG68 đều rất nhạy với nước và bụi. Một lượng nhỏ nước hay hạt bẩn cũng có thể làm giảm tuổi thọ bơm. Một vài lưu ý khi bảo quản:
- Để phuy trong nhà có mái che. Nếu phải để ngoài trời, đặt phuy nằm ngang hoặc nghiêng để nước mưa không đọng trên nắp.
- Đậy kín nắp sau mỗi lần lấy dầu.
- Dùng bơm tay, phễu, ca đong sạch và dành riêng cho dầu thủy lực.
- Không dùng chung dụng cụ với dầu động cơ hoặc dầu cắt gọt.
- Ghi rõ loại dầu trên can và trên thùng dầu của máy để tránh châm nhầm.
- Dùng hàng nhập trước trước, không để tồn quá lâu.
Dầu thủy lực MQ Oil AW68 và VG68 tại Uranka
Uranka phân phối cả hai mã dầu thủy lực MQ Oil cấp 68, đều đóng can 18L và phuy 200L:
- Dầu thủy lực MQ Oil AW68: có phụ gia chống mài mòn. Trang sản phẩm ghi độ nhớt 68 mm²/s ở 40°C, nhiệt độ chớp cháy trên 200°C, đáp ứng ISO 6743/4 và DIN 51524. Dùng cho máy ép thủy lực, máy xây dựng, xe nâng, xe xúc.
- Dầu thủy lực MQ Oil VG68: cấp độ nhớt ISO VG 68, trang sản phẩm ghi chỉ số độ nhớt (VI) 102, nhiệt độ chớp cháy 220°C, điểm đông đặc -20°C. Dùng cho hệ thống thủy lực công nghiệp, cần cẩu, ben, máy đào, hệ thống tuần hoàn.
Nếu máy của anh em có yêu cầu cụ thể về tiêu chuẩn (HM, HLP, có kẽm hay không kẽm), hãy gửi tên máy hoặc ảnh trang sổ tay để Uranka đối chiếu với bảng thông số và tư vấn mã phù hợp. Xem thêm các dòng dầu khác tại danh mục dầu công nghiệp MQ Oil và dầu nhớt MQ Oil.
Câu hỏi thường gặp về dầu thủy lực AW68 và VG68
AW68 có phải là dầu thủy lực 68 không?
Có. AW68 là dầu thủy lực cấp độ nhớt ISO VG 68, có thêm phụ gia chống mài mòn.
AW68 và VG68 khác nhau có đáng kể không?
Về độ đặc thì không, vì cùng cấp 68. Khác biệt nằm ở phụ gia: AW68 ghi rõ có phụ gia chống mài mòn, còn với VG68 cần xem bảng thông số. Với máy chạy áp suất cao, khác biệt này ảnh hưởng nhiều tới tuổi thọ bơm.
HM68, HLP68 và AW68 có giống nhau không?
Thường thuộc cùng một nhóm: dầu thủy lực khoáng có phụ gia chống mài mòn, cấp độ nhớt 68. Mỗi tên gọi theo một tiêu chuẩn khác nhau (ISO, DIN hoặc cách gọi thương mại). Vẫn nên xem bảng thông số để chắc chắn.
Máy cũ đang dùng VG68 có nên đổi sang AW68?
Nếu máy chạy áp suất cao, bơm hay mòn hoặc sổ tay yêu cầu HM/HLP thì có thể cân nhắc chuyển sang dầu thủy lực AW68. Trước khi đổi, xem sổ tay máy, xả sạch dầu cũ và thay lọc.
Có nên dùng dầu 46 thay cho 68?
Chỉ đổi cấp độ nhớt khi sổ tay máy cho phép. Dùng dầu loãng hơn yêu cầu có thể làm máy yếu và bơm mòn nhanh khi dầu nóng. Tìm hiểu thêm kiến thức nền tại bài dầu nhớt thủy lực là gì và dầu nhớt công nghiệp.
Dầu thủy lực có dùng được cho hộp số hay động cơ không?
Không. Dầu thủy lực được thiết kế cho hệ thống thủy lực. Động cơ diesel cần dầu động cơ đúng cấp API, xem bài cấp API dầu động cơ diesel. Hộp số cần dầu hộp số theo yêu cầu của hãng.
Báo giá dầu thủy lực 68 cho xưởng
Xưởng, nhà máy, chủ máy công trình cần dầu thủy lực AW68 hoặc dầu thủy lực VG68 theo can 18L, phuy 200L, nhắn Zalo 0973.403.110 kèm loại máy đang dùng. Uranka tư vấn mã phù hợp và gửi báo giá.
